Na današnji dan 1. decembar

Na današnji dan u svijetu se obilježava Svetski dan borbe protiv side.

1640. Portugal je poslije ustanka kojim je zbačena španska vlast ponovo stekao nezavisnost. Dve sedmice kasnije vojvoda od Braganse krunisan za portugalskog kralja pod imenom Žoao IV. Španija nezavisnost Portugala priznala tek 1668.

1803. – Stupile su u Francuskoj na snagu nove odredba o pravu na rad po kojima su radnici morali imati radnu knjižicu potvrđenu od policije ili gradskih činovnika. S takvim dokumentom, bez koje više niko nije mogao dobiti posao, omogućena je državna kontrola radništva.

1813. – Poslije neodređenog odgovora francuskog cara Napoleona I na mirovne uslove saveznika, Rusija, Pruska i Austrija su se odlučile za invaziju Francuske.

1821. – Dominikanska Republika, koja obuhvata dvije trećine istočnog dijela karipskog ostrva Haiti, tada poznatog kao Hispanjola, proglasila nezavisnost od Španije.

1822. – Osnivač brazilskog carstva Dom Pedro krunisan za prvog cara Brazila pod imenom Pedro I.

1835. – Hans Kristijan Andersen objavio svoju prvu knjigu bajki.

1903. – Prikazan prvi vestern film „Velika pljačka voza“.

1906. – U Parizu otvoreno prvo kino „Omnija Pate“, prva dvorana u svijetu namenski izgrađena za prikazivanje filmova.

1918. – Odlukom danskog parlamenta Island stekao nezavisnost.

1918. – Provincija Transilvanija, ranije u sastavu Mađarske, odnosno Austro-Ugarske, ujedinila se s Rumunijom. U sastav Rumunije ušao i rumunski dio Banata i još neke pokrajine. Taj datum Rumuni slave kao nacionalni praznik, Dan ujedinjenja.

1925. – U Lokarnu u Švicarskoj potpisani sporazumi evropskih država o garanciji mira i nepovredivosti granica. Najvažnijim smatra se Rajnski pakt kojim su se Njemačka, Francuska i Belgija obavezale na poštovanje granica, a Njemačka prihvatila demilitarizaciju Rajnske oblasti. Te sporazume prekršio Hitler 1936., kada je okupirao Rajnsku oblast, a potom napao Čehoslovačku i Poljsku.

1976. – Angola postala članica Ujedinjenih nacija.

1981. – U najvećoj nesreći u historiji jugoslovenskog vazduhoplovstva, avion „DC-9 super 80“ ljubljanskog „Inex-adria avio-prometa“ udario u planinu u blizini Ajačija na Korzici. Poginulo svih 178 putnika i članova posade.

1988. – Benazir Buto postala premijer Pakistana, kao prva žena na čelu jedne islamske zemlje.

1989. – Mihail Gorbačov kao prvi sovjetski lider posetio Vatikan i dogovorio se s papom Jovanom Pavlom II o uspostavljanju diplomatskih odnosa SSSR i Vatikana.

1991. – Na referendumu u sovjetskoj republici Ukrajini nadmoćna većina birača izjasnila se za nezavisnost od SSSR.

2000. – Lider Partije nacionalne akcije Vinsent Foks inaugurisan za predsjednika Meksika, čime je okončan 71 godinu dug period vladavine Institucionalne revolucionarne partije. To je bio prvi poraz te partije od 1929.

2002. – Za predsjednika Slovenije izabran dotadašnji premijer u više mandata Janez Drnovšek.

Lajoš Zilahi - Avaz, Dnevni avaz, avaz.ba

Lajoš Zilahi

1. decembra:

1081. – Rođen Luj VI, francuski kralj.

1761. – Rođen Mari Tiso, poznata vajarka.

1793. – Rođen Nikolaj Ivanovič Lobačevski, ruski matematičar.

1800. – Rođen Mihalj Verešmarti, značajan mađarski pesnik i dramaturg.

1826. – Rođen Sereno Vatson (Watson), američki botaničar.

1876. – Rođen Niko Županič, slovenski političar, etnolog i antropolog.

1893. – Rođen Ernst Toler (Toller), njemački književnik.

1896. – Rođen Georgij Konstantinovič Žukov, sovjetski vojskovođa, maršal Sovjetskog Saveza i ministar odbrane SSSR-a od 1955. do 1957. godine.

1924. – Rođena Dara Janeković, novinarka i publicistkinja.

1928. – Rođen Jure Pelivan, bosanskohercegovački političar.

1930. – Rođen Milutin Butković, pozorišni, filmski i TV glumac.

1935. – Rođen Hejvud „Vudi” Alen (Heywood “Woody” Allen), rođen kao Alan Stjuart Konigsberg (Allan Stewart Konigsberg), američki komičar, režiser, autor i glumac.

1939. – Rođen Aleksandar Živanović, istaknuti srpski umetnik i pedagog.

1941. – Rođen Ratko Glavina, hrvatski glumac.

1949. – Rođen Pablo Emilio Eskobar Gavirija (Escobar Gaviria), kolumbijski „kralj“ droge. Časopis Forbes 1989. godine proglasio ga je sedmim najbogatijim čovjekom na svijetu.

1954. – Rođen Srebrenko Repčić, bosanskohercegovački fudbaler i trener.

1958. – Rođen Havijer Agire, meksički fudbalski trener.

1963. – Rođen Borislav Đurđević, novinar i sportski radnik.

1969. – Rođen Mateo Garalda, španski rukometni reprezentativac i trener.

1974. – Rođen Koštinja, portugalski fudbalski reprezentativac.

1. decembra:

1135. – Umro Henrik I, kralj Engleske.

1825. – Umro Aleksandar I Pavlovič, ruski car.

1934. – Umro Sergej Kirov, blizak Staljinov saradnik.

1936. – Umro Luiđi Pirandelo, italijanski pisac.

1947. – Umro Alister Krouli, engleski okultista, mistik i astrolog.

1955. – Umro Vladislav S. Ribnikar, novinar, učesnik NOR-a i direktor „Politike“ i TANJUG-a.

1973. – Umro David Ben Gurion, vođa borbe za stvaranje države Izrael.

1974. – Umro Lajoš Zilahi (Zilahy Lajos), mađarski romansijer i dramatičar. Jedan je od vodećih, ako ne i najčitaniji prozni mađarski autor dvadesetog vijeka.

1982. – Umro Kosta Sivčev, konstruktor aviona, vazduhoplovno tehnički pukovnik u SFRJ.

1987. – Umro Džejms Boldvin (James Baldwin), američki pisac.






Odgovori

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Obavezna polja su označena sa *